حجت‌الاسلام مجید آقاجانی، مدیر ستاد اقامه نماز استان آذربایجان شرقی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در تبریز، با اشاره به اهمیت حفظ همبستگی اجتماعی در شرایط کنونی، بر ضرورت تقویت پیوندهای اجتماعی و اعتماد متقابل میان مردم تأکید کرد.
حجت‌الاسلام آقاجانی اظهار کرد: یکی از موضوعاتی که بیش از گذشته باید مورد توجه جامعه قرار گیرد، حفظ پیوندهای اجتماعی و تقویت اعتماد متقابل میان مردم است؛ چراکه انسجام اجتماعی نقش تعیین‌کننده‌ای در مواجهه با تهدیدهای مختلف دارد.
وی با بیان اینکه جنگ ترکیبی دشمنان صرفاً به عرصه نظامی محدود نمی‌شود، افزود: در این نوع تقابل، ابعاد مختلف سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، رسانه‌ای و اجتماعی به‌صورت هم‌زمان مورد توجه قرار می‌گیرد و هدف آن می‌تواند تضعیف اعتماد عمومی، ایجاد اختلاف و تأثیرگذاری بر نگرش و رفتار جامعه باشد.
مدیر ستاد اقامه نماز استان آذربایجان شرقی ادامه داد: در چنین شرایطی، حفظ همبستگی میان اقشار مختلف مردم اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند؛ زیرا هر اندازه ارتباط میان بخش‌های مختلف جامعه مستحکم‌تر باشد، زمینه برای اثرگذاری اقدامات تفرقه‌افکنانه و ایجاد شکاف‌های اجتماعی محدودتر خواهد شد.
وی با تأکید بر اینکه وحدت اجتماعی نباید صرفاً به بیان شعارها محدود شود، بیان کرد: تقویت این مؤلفه نیازمند رفتار مسئولانه، توجه به مطالبات مردم، پرهیز از دامن‌زدن به اختلافات و تلاش برای افزایش اعتماد عمومی است. همچنین مسئولان و نهادهای مختلف باید در عمل زمینه مشارکت و همراهی مردم را فراهم کنند.
حجت‌الاسلام آقاجانی با اشاره به نقش رسانه‌ها در حفظ انسجام جامعه بیان کرد: رسانه‌ها با انتشار اخبار دقیق، پرهیز از بازنشر اطلاعات نادرست و فراهم‌کردن فضای گفت‌وگوی منطقی می‌توانند در افزایش آگاهی عمومی و جلوگیری از شکل‌گیری فضای بی‌اعتمادی نقش مؤثری داشته باشند.
وی اضافه کرد: اختلاف دیدگاه‌ها در هر جامعه‌ای امری طبیعی است، اما نباید این تفاوت‌ها به عاملی برای تضعیف پیوندهای اجتماعی تبدیل شود. پذیرش تفاوت‌ها و تمرکز بر منافع مشترک می‌تواند مسیر تعامل و همکاری را هموار کند.
مدیر ستاد اقامه نماز استان آذربایجان شرقی در پایان بیان کرد: حفظ همبستگی و تقویت اعتماد میان مردم، از الزامات عبور از شرایط حساس و مقابله با جنگ ترکیبی است و این مسئولیت با مشارکت عمومی و عملکرد مسئولانه همه بخش‌های جامعه محقق می‌شود.
وی در ادامه این گفت‌وگو با اشاره به مفهوم سرمایه اجتماعی گفت: سرمایه اجتماعی مجموعه‌ای از اعتماد، همکاری، مشارکت و احساس تعلق میان مردم است و هر اندازه این سرمایه تقویت شود، هزینه اقدامات تخریبی و ایجاد شکاف در جامعه افزایش می‌یابد.
حجت‌الاسلام آقاجانی افزود: در سال‌های اخیر شاهد آن بوده‌ایم که بخشی از تمرکز دشمن بر تخریب همین سرمایه اجتماعی معطوف شده است؛ زیرا وقتی اعتماد مردم به یکدیگر و به نهادهای عمومی کاهش یابد، مدیریت شرایط سخت دشوارتر می‌شود.
وی با اشاره به نقش نهاد خانواده در حفظ انسجام اجتماعی بیان کرد: خانواده نخستین کانونی است که در آن مفاهیمی مانند همدلی، مسئولیت‌پذیری و احترام متقابل شکل می‌گیرد و اگر این نهاد تقویت شود، آثار آن در سطح جامعه نیز نمایان خواهد شد.
مدیر ستاد اقامه نماز استان آذربایجان شرقی ادامه داد: توجه به گفت‌وگوی درون‌خانوادگی، کاهش تنش‌های روزمره و ایجاد فضای صمیمیت میان اعضای خانواده، از جمله اقداماتی است که می‌تواند در برابر آسیب‌های اجتماعی نقش بازدارنده داشته باشد.
وی با اشاره به ظرفیت مساجد و نهادهای دینی در تقویت پیوندهای اجتماعی اظهار کرد: مساجد تنها محل برگزاری مناسک عبادی نیستند، بلکه می‌توانند به‌عنوان پایگاه‌های اجتماعی، زمینه‌ساز همدلی، هم‌افزایی و رسیدگی به مشکلات محله باشند.
حجت‌الاسلام آقاجانی افزود: تجربه نشان داده است که در محله‌هایی که فعالیت‌های مسجدمحور و مردمی رونق داشته، میزان همبستگی و مشارکت عمومی در حل مسائل محلی بیشتر بوده است.
وی با تأکید بر اهمیت شفافیت در عملکرد نهادها بیان کرد: اعتماد عمومی زمانی شکل می‌گیرد که مردم احساس کنند اطلاعات لازم را دریافت می‌کنند و پاسخ پرسش‌های آنان به‌درستی داده می‌شود؛ در غیر این صورت، زمینه برای شکل‌گیری شایعات و بی‌اعتمادی فراهم می‌شود.
مدیر ستاد اقامه نماز استان آذربایجان شرقی با هشدار نسبت به پیامدهای دوقطبی‌سازی در فضای عمومی بیان کرد: ایجاد تقسیم‌بندی‌های غیرضروری میان گروه‌های مختلف جامعه، یکی از روش‌هایی است که می‌تواند همبستگی را تضعیف کند و زمینه سوءاستفاده بیگانگان را فراهم آورد.
وی ادامه داد: در شرایط حساس، همه جریان‌ها و گروه‌ها باید منافع ملی و مصالح عمومی را بر اختلاف‌های جناحی و صنفی مقدم بدارند.
حجت‌الاسلام آقاجانی با اشاره به مسئولیت نخبگان و دانشگاهیان در حفظ انسجام اجتماعی بیان کرد: نخبگان علمی و فرهنگی می‌توانند با ارائه تحلیل‌های دقیق، پرهیز از سیاه‌نمایی و روشن‌کردن ابعاد مختلف تهدیدها، به افزایش آگاهی عمومی و کاهش تنش‌های اجتماعی کمک کنند.
وی با اشاره به نقش فضای مجازی در تحولات اجتماعی اظهار کرد: فضای مجازی هم می‌تواند بستری برای هم‌افزایی، اطلاع‌رسانی و مشارکت عمومی باشد و هم در صورت استفاده نادرست، به ابزاری برای انتشار شایعه و ایجاد ناامیدی تبدیل شود.
مدیر ستاد اقامه نماز استان آذربایجان شرقی ادامه داد: ارتقای سواد رسانه‌ای، آموزش مهارت راستی‌آزمایی اخبار و تقویت مسئولیت‌پذیری کاربران، از جمله ضرورت‌هایی است که باید بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به اهمیت توجه به دغدغه‌های معیشتی مردم بیان کرد: همبستگی اجتماعی زمانی پایدار می‌ماند که مردم احساس کنند مشکلات آنان دیده و برای رفع آن تلاش می‌شود؛ بنابراین توجه به مسائل اقتصادی و معیشتی، بخشی جدایی‌ناپذیر از تقویت انسجام است.
حجت‌الاسلام آقاجانی افزود: در این مسیر، همراهی نهادهای مردمی، خیرین و گروه‌های جهادی می‌تواند بخشی از فشارهای موجود را کاهش دهد و اعتماد عمومی را تقویت کند.
وی با تأکید بر اینکه رفتار مسئولان بر نگرش عمومی اثرگذار است، بیان کرد: مردم بیش از شنیدن سخنان، به رفتار و عملکرد مسئولان توجه می‌کنند؛ لذا رعایت انصاف، ساده‌زیستی، پاسخ‌گویی و پرهیز از وعده‌های غیرعملی، در تقویت اعتماد عمومی نقش اساسی دارد.
مدیر ستاد اقامه نماز استان آذربایجان شرقی اضافه کرد: هرگونه بی‌توجهی به این اصول، می‌تواند فاصله میان مردم و نهادهای مدیریتی را افزایش دهد.
وی با اشاره به ضرورت آموزش مهارت گفت‌وگو در جامعه بیان کرد: بخشی از اختلاف‌ها ناشی از ناتوانی در شنیدن نظر مخالف و مدیریت هیجان در گفت‌وگو است؛ آموزش این مهارت‌ها در مدارس، دانشگاه‌ها و رسانه‌ها می‌تواند از تنش‌های غیرضروری جلوگیری کند.
حجت‌الاسلام آقاجانی افزود: گفت‌وگوی منطقی و مبتنی بر احترام، زمینه‌ساز همکاری و کاهش سوءتفاهم‌ها در سطح جامعه است.
وی با اشاره به اهمیت آموزش‌وپرورش در نهادینه‌کردن همبستگی بیان کرد: مدرسه می‌تواند محلی برای تمرین مشارکت، مسئولیت‌پذیری و احترام به تفاوت‌ها باشد و دانش‌آموزان در این محیط، مهارت‌های زندگی جمعی را فرا می‌گیرند.
مدیر ستاد اقامه نماز استان آذربایجان شرقی ادامه داد: توجه به فعالیت‌های گروهی، تشکل‌های دانش‌آموزی و برنامه‌های فرهنگی مشترک، در تقویت این مهارت‌ها مؤثر است.
وی با تأکید بر اینکه همبستگی اجتماعی به معنای یکدست‌سازی و حذف دیدگاه‌های متفاوت نیست، بیان کرد: وحدت واقعی زمانی محقق می‌شود که تنوع دیدگاه‌ها پذیرفته شود و همه گروه‌ها در چارچوب منافع مشترک، امکان بیان نظر و مشارکت داشته باشند.
حجت‌الاسلام آقاجانی افزود: چنین فضایی، هم اعتماد عمومی را افزایش می‌دهد و هم زمینه تصمیم‌گیری‌های بهتر و کارآمدتر را فراهم می‌کند.
وی با اشاره به تجربه کشورهای منطقه در مواجهه با ناآرامی‌ها اظهار کرد: بررسی تحولات سال‌های اخیر در برخی کشورهای منطقه نشان می‌دهد که تضعیف همبستگی و ایجاد شکاف میان اقشار جامعه، چگونه می‌تواند زمینه ناامنی و بی‌ثباتی را فراهم کند.
مدیر ستاد اقامه نماز استان آذربایجان شرقی ادامه داد: این تجربه‌ها ضرورت هوشیاری، حفظ وحدت و پرهیز از دامن‌زدن به اختلافات را بیش از پیش روشن می‌سازد.
وی با تأکید بر اهمیت امیدآفرینی در جامعه بیان کرد: ایجاد امید به آینده، یکی از مؤلفه‌های مهم در حفظ انسجام اجتماعی است و رسانه‌ها، نخبگان و مسئولان باید در بیان مشکلات، تصویری واقع‌بینانه و در عین حال امیدوارکننده ارائه کنند.
حجت‌الاسلام آقاجانی افزود: امیدآفرینی به معنای نادیده‌گرفتن مشکلات نیست، بلکه به معنای نشان‌دادن مسیر حل آن‌ها و تقویت باور به توان داخلی است.
وی با اشاره به نقش هویت مشترک در همبستگی بیان کرد: تقویت هویت ملی، دینی و فرهنگی مشترک، می‌تواند پیوند میان اقشار مختلف جامعه را مستحکم‌تر کند و در برابر تلاش‌های تفرقه‌افکنانه نقش بازدارنده داشته باشد.
مدیر ستاد اقامه نماز استان آذربایجان شرقی ادامه داد: توجه به تاریخ مشترک، ارزش‌های دینی و فرهنگ بومی، زمینه‌ساز احساس تعلق و مسئولیت‌پذیری در قبال سرنوشت جمعی است.
وی با تأکید بر ضرورت هم‌افزایی نهادهای مختلف بیان کرد: مدیریت شرایط حساس، نیازمند هماهنگی میان نهادهای فرهنگی، رسانه‌ای، آموزشی و اجرایی است و اگر این نهادها با رویکردی مشترک عمل نکنند، بخشی از تلاش‌ها بی‌اثر خواهد شد.
حجت‌الاسلام آقاجانی افزود: تعریف برنامه‌های مشترک، پرهیز از موازی‌کاری و استفاده بهینه از ظرفیت‌های موجود، از جمله اقداماتی است که می‌تواند اثربخشی فعالیت‌ها را افزایش دهد.
وی در پایان با تأکید بر اینکه حفظ همبستگی اجتماعی مسئولیتی همگانی است، بیان کرد: هر فرد، خانواده، نهاد و رسانه‌ای سهمی در تقویت اعتماد و انسجام عمومی دارد و اگر این مسئولیت مشترک به‌درستی انجام شود، جامعه در برابر تهدیدهای ترکیبی مقاوم‌تر خواهد بود.
مدیر ستاد اقامه نماز استان آذربایجان شرقی خاطرنشان کرد: عبور موفق از شرایط حساس، نیازمند صبر، همدلی، گفت‌وگوی سازنده و عملکرد مسئولانه همه بخش‌های جامعه است و در این مسیر، تقویت معنویت و باورهای دینی می‌تواند پشتوانه‌ای مهم برای همبستگی اجتماعی باشد.
نظر شما